Hoe maak ik een geschikt trainingsschema voor mijn paard?

Oefeningen maken je paard soepeler en sterker, mits er samenhang zit in de oefeningen, met de juiste regelmaat worden herhaald en opbouwend zijn. Met een trainingsschema kun je hiervoor zorgen, maar waar moet je rekening mee houden bij het opstellen van een trainingschema voor je paard? 

Uitgangspunt; het paard

Geen paard is hetzelfde en los van wat je met het paard wil doen (dressuur, springen, endurance of recreatief gebruik) zou de gezondheid van je paard bovenaan moeten staan. Ook wanneer je geen wedstrijden rijdt en je paard alleen recreatief gebruikt, is het belangrijk om je paard met regelmaat te trainen zodat hij op een ontspannen manier optimaal zijn lijf (en geest) kan gebruiken en niet ineens heel erg overvraagd wordt (met kans op blessures).

Het is verstandig om voor je inhoudelijk begint met het bedenken van een trainingsschema, rekening te houden met het volgende:


Bepaal de ‘conditiescore’
  • Is je paard wat te dik? (tegenwoordig zijn de meeste paarden dat) of misschien te dun? Hoe je dit kunt bepalen kun je o.a. vinden via: www.voervergelijk.nl/informatie/48/dik-of-dun/conditiescore.
  • Eventueel kun je ook proberen een algemeen beeld te krijgen van de spieren. Vooral als je op het paard wil rijden. Belangrijk hierbij is vooral te letten op de rugspieren omdat deze een goede graadmeter zijn (zie www.claudiawolters.nl/wegvallen-atrofie-bespiering/).
  • Leeftijd van je paard is ook belangrijk. Onder de 6 jaar is het paard vaak nog ‘in de groei’ en zijn banden, spieren en pezen kwetsbaar. Gemiddeld duurt het maar liefst 2 jaar voordat pezen en kraakbeen zich voldoende aangepast hebben aan zwaardere belasting. Boven de 20 jaar gemiddeld duurt het langer voor banden, pezen en spieren herstellen en opbouwen.  Het is goed om bij deze twee groepen de trainingssessie wat korter te houden. Verder zal het oudere paard waarschijnlijk een langere ‘warming up’ nodig hebben.
  • Eventuele problemen in de vorm van blessures die het paard nu heeft, of gehad heeft zijn ook belangrijk om rekening mee te houden. Ze vertellen wat over de zwakke plek.
  • Doel wat je zou willen bereiken en wat ook haalbaar lijkt voor je paard.

4 soorten training

De ingrediënten van je trainingsessie

1. Duurtraining: vooral bedoeld voor vetverbranding en uithoudingsvermogen, is minder intensief.

Voorbeelden:

  • buitenritten >45 min met matige snelheid stap en draf
  • in stevig tempo wandelen
  • kilometers maken en bij voorkeur gewoon rechtuit

(Door ook afwisselend op het harde te rijden zorgt dit ook meteen voor sterkere pezen en banden).

2. Intensieve training: vooral bedoeld voor de opbouw van de spieren. Belangrijk is het om de training steeds wat meer uit te bouwen, door langzaam meer herhalingen toe te voegen.
Het beste kun je hierbij eerst de duur van de trainingen verlengen en pas later het tempo, dit om kans op blessures te verkleinen.

(wanneer je zelf stevige buikspieren wil hebben, doe je ook niet weken achter elkaar maar 5 sit-ups per keer, dit bouw je iedere week wat op). Ook op tijd wisselen van hand en voldoende pauze houden is belangrijk.

Voorbeelden:

  • longeren of rijden over balken of cavaletti
  • longeren of rijden en veel schakelen in tempo
  • De rechtrichtende oefeningen (met meer verzameling, aan de hand of rijdend)
  • Springen, meerdere hindernissen in wat hoger tempo
  • Rijden van galop stukken of sprintjes
  • Buitenritten – veel schakelen in tempo – galop stukken

* Galop is voor veel paarden lastig omdat ze door de gesprongen gang gauw de balans verliezen

3. Actieve rust: het herstel van het lichaam na inspanning zorgt juist voor opbouw. 5 dagen achter elkaar van intensieve training kan dus tegenovergesteld effect hebben.

Rust betekent niet meteen, niks doen. Op een weide beweegt een paard vaak ook niet voldoende. Beter is wandelen evt. ook op harde ondergrond, bij voorkeur naast het paard. Uiteraard is 1 dag in de week, alleen weide of een flinke poetsbeurt ook goed.

4. Gedragstraining: naast lichamelijke training moet er ook aandacht besteed worden aan de mentale kant. De kunst is vooral om de sessies leuk te houden, om ieder contact tussen jullie ontspannen en gezellig te houden en het vooral niet op WERK te laten lijken.
Voordat je goed lichamelijk aan de slag kunt met je paard dient er eerst een goede basis te zijn. Zonder goede basis verhouding en communicatie kan er ook niet voldoende ontspanning zijn wat essentieel is voor goede training. Zie hiervoor Basisgrondwerkoefeningen.

Vaak moet een oefening of activiteit ook eerst worden aangeleerd. Dit heeft minder te maken met het lichaam van het paard en veel meer met zijn geest.


Voorbeeld trainingsschema

Als voorbeeld het schema van mijn eigen paard (2015):

Uitgangspunt: Ruin, 17 jaar, recreatief, soepel en redelijke tot goede bespiering- maar neiging tot bijkomen in gewicht en extra aandacht voor buik en rug. Daarom heb ik in mijn schema wat meer aandacht voor duurtraining en bij de intensieve training ligt nadruk iets meer op de buikspieren (en dus ook rug)

Klik op het schema

Succesfactoren

Naast het uitgangspunt en de soorten training zijn er nog meer zaken belangrijk

  • Varieer de soorten training voldoende zodat het lichaam van het paard geprikkeld blijft en het paard het leuk blijft vinden. Dit is echt het BELANGRIJKSTE! je spreekt hierdoor ook steeds verschillende spiergroepen aan en voorkomt overbelasting.
  • Zorg voor voldoende en passende warming up om de spieren warm te krijgen en ook een cooling down om de spieren te laten ontspannen en afkoelen
  • Ga geleidelijk wat verder. Genoeg herhaling van een oefening is belangrijk voor echte opbouw. 1 of 2 keer per sessie is vaak niet genoeg. Iedere training heeft een ‘belastingintensiteit’. Door hiermee een grens over te gaan vind er training plaats. De kunst is om niet te ver de grens over te gaan, maar ook niet te lang te blijven hangen onder de grens. Waar de grens ligt is per paard uiteraard verschillend. Zie hiervoor ook het verslag van de clinic hartslagmeting
  • Gebruik ook bodywork en mobilisatieoefeningen voor je paard
  • Bij beheersing van ongeveer 75% van de oefening kan de volgende oefening aangeleerd worden (Nieuwe oefeningen aan het eind van de sessie)
  • Denk vooruit (bijvoorbeeld 2 maanden) en stem daar je wekelijkse planning op af. Maar pin het ook niet op de millimeter vast, want dat brengt spanning. Bv: als jij bedenkt dat je perse vandaag moet rijden terwijl je eigenlijk geen zin hebt, maar ja…. morgen en overmorgen kun je ook niet. Dat voelt je paard, dus ben wat flexibel.
  • Stem de voeding goed af op de prestatie. Grote hoeveelheden (kracht)voer zijn niet nodig. Zie http://annekehallebeek.com/tag/sportpaard/
  • Roep professionele hulp in als je er zelf niet uitkomt en luister vooral naar je paard.

Belangrijkste succesfactor
à JEZELF

Het kost veel discipline en doorzettingsvermogen om een trainingsschema vol te houden. Het is dus niet alleen goed voor je paard, maar ook voor je eigen ontwikkeling! De kunst is om het leuk te houden voor jezelf en je paard en niet teveel op ‘werk’ te laten lijken. Jij en je paard hebben allebei grenzen, respecteer deze ook.

Bekijk van dag tot dag ook naar de gemoedstoestand van je paard en ben flexibel om je planning daarop aan te passen.


Schema onthouden

Je kunt een schema tot in detail uitschrijven, of je maakt een korte notitie bijv. in je telefoon. Zelf maak ik een korte notitie in mijn telefoon zodat ik een planning heb voor de week.

  1. De dag
  2. De activiteit
  3. Duur (bijv. 45 min. Rijden)

Op deze manier kun je ook gemakkelijk het overzicht houden en terugkijken op wat en hoe je getraind hebt.

Succes ermee!


Zie ook:

– Opbouw van de spieren
– Gymnastiseren

6 Comments

  1. daisy

    hallo
    ik ben sinds kort aan het rijden met een merrie die lang heeft stilgestaan door een blesure nu ben ik op zoek naar een goed trainingschema niet te intensief maar dat ze toch conditie en spieren bij krijgt kunnen julie mij helpen ?

    • admin

      Beste Daisy,

      Leuk dat je reageert. Het is denk ik belangrijk om eerst te weten wat voor blessure de merrie heeft gehad en hoe lang ze stil gestaan heeft.
      Je kunt als je wil die info ook naar me mailen via pb. equinespiritnl@gmail.com.

  2. Laura

    Hoi!

    Ik heb sinds deze week een hengst van 13 jaar oud overgenomen van een kennis omdat zij er geen tijd meer voor heeft. Hij heeft 7 a 8 maanden niet meer gereden..

    Ik moet het rijden dus gaan opbouwen, weet u hier een geschikt schema voor?

    Alvast bedankt,

    Mvg,

    Laura

    • Claudia

      Beste Laura,

      Wat leuk! Bedankt voor je vraag.
      Wanneer het paard 7 a 8 maanden helemaal stil gestaan heeft, dan zijn de spieren die misschien van te voren zijn opgebouwd, helemaal afgebouwd.
      Hier kun je het beste rekening mee houden door in eerste instantie ook vooral vanaf de grond te werken. Bijvoorbeeld door te longeren, of te gymnastiseren vanaf de grond. Ook rek- en strekoefeningen zijn heel goed om rugbespiering weer te helpen op te bouwen.
      Echt een trainingsschema geven, is lastig aangezien ik daarvoor eigenlijk het paard ook zou moeten zien en er meer over zou moeten weten. Wat ik je wel kan aanraden is om langzaam te beginnen en vooral ook aandacht te besteden aan de stap. Veel succes!!

  3. Lisa

    Hoi hoi !!

    Ik heb een 6 jaarse merrie waar ik nu licht mee aan het werk wil. Ze is zadelmak, maar daar is ook alles mee gezegd. Ze staat nu ruim 2j op de wei uit te groeien (vooral in omtrek…)
    Ze heeft begin 2014 ook een grote wond gehad aan de voorzijde van haar linker achterbeen ter hoogte van het spronggewricht. Dit is genezen, maar een lange warming up en cooling down is dus wel van groot belang.

    Gezien ik dus het rijden wil oppakken, had ik graag een soort schema (of enkele oefeningen) gehad om vooral rug en buikspieren te trainen zodat ze mij kan dragen.
    Maar ik wil haar natuurlijk niet overzetten…

    Kan ik me een beetje baseren op het schema van jou ruin ?
    Mn merrie kent helaas nog geen oefeningen aan de hand… Dus vandaar dat ik even niet goed weet hoe ik die kan opvangen in mn persoonlijke schema…

    Alvast bedankt !

    Groeten
    Lisa

  4. Jana Charle

    Heey!

    Ik heb mij net een nieuw paard gekocht een 4jaarse ruin (in februari 5).
    Hij is 1m74 dus heeft zijn lichaam wat meer tijd nodig om te groeien en te ontwikkelen.
    Heeft u eventueel een trainingsschema dat voor hem zou passen. Hij is sinds januari onder het zadel dan op de weide terug tot de zomervakantie en sindsdien 2 tal keer per week onder het zadel.

    Alvast bedankt!

    Groetjes Jana

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *